Geschatte leestijd: 5 minuten.
De streamingeconomie herschikt de macht in de muziekindustrie. Spotify boekt recordwinst terwijl de gebruikersgroei stokt. Artiesten komen in opstand tegen de devaluatie van hun werk. En de dance-industrie groeit door, maar de inkomsten verschuiven naar festivals, clubs en platforms. Wie de losse berichten leest, ziet ruis. Wie ze naast elkaar legt, ziet een patroon.
In deze zesde maandupdate bundel ik vier analyses van denisdoeland.com over precies dat patroon. Vorige maand las je waarom eigenaarschap het nieuwe goud is. Deze maand zie je wat er gebeurt als dat eigenaarschap ontbreekt: dan bepaalt een ander wat jouw werk waard is.
Spotify boekt recordwinst zonder gebruikersgroei
Spotify rapporteerde over het eerste kwartaal van 2024 een recordbedrijfswinst van 168 miljoen euro. Tegelijk werd de verwachte groei van het aantal maandelijkse gebruikers niet gehaald. Topman Daniel Ek wijt dat aan overschatting na het groeijaar 2023, de ontslagronde van december en lagere marketinguitgaven. De strategie verschuift daarom van gebruikersgroei naar omzetversnelling, bundeling van abonnementen en kortevideocontent.
Let ook op wat er niet in de cijfers staat. De recordwinst komt mede door lagere kosten: minder personeel en minder marketing. Efficiency is het nieuwe groeiverhaal. Dat vertelt je iets over de fase waarin streaming zit: de landjepik is voorbij, het uitmelken is begonnen.
Voor de duidelijkheid: dit is geen pleidooi tegen streaming. Het is een pleidooi voor realisme. Streaming is een etalage met wereldwijd bereik. Maar een etalage is geen winkel en al helemaal geen kassa. De verkoop vindt plaats waar jij de relatie bezit.
Voor artiesten betekent dit: het platform optimaliseert voor het platform. Korte muziekvideo’s bieden nieuwe kansen voor storytelling en fanbinding, maar op voorwaarden die Spotify stelt. Speel erop in, maar bouw je fundament ergens anders. Hoe je dat doet, lees je in hoe je een digitaal businessmodel ontwikkelt.
De waarde van muziek staat ter discussie
Eind mei twitterde Ek dat de kosten van het creëren van content bijna nul zijn. De reactie was fel. Deadmau5, goed voor meer dan 5 miljoen maandelijkse luisteraars, dreigde zijn catalogus van het platform te halen. De echte kosten van zijn muziek? Meer dan 25 jaar van zijn leven. Ek nuanceerde later: hij doelde op de gedaalde kosten van creatietools, die een explosie aan productievolume veroorzaakten.
Wat betekent dit voor jou als maker of rechthebbende? Dat de waarde van je werk niet vanzelf wordt erkend. Je zult haar zichtbaar moeten maken: in je fandata, je merkwaarde en je directe relaties. Waarde die je kunt aantonen, kun je verdedigen. Waarde die alleen in je hoofd zit, niet.
De rel legt een fundamentele vraag bloot: wie bepaalt de waarde van muziek? De digitale hartslag van de muziekindustrie wordt bepaald door de interactie tussen artiesten, producers en streamingdiensten. Verstoort één partij die balans, dan reageert het hele ecosysteem. Voor de lange lijn van deze machtsverschuiving lees je ruim 150 artikelen over de vooruitgang van de muziekindustrie.
De dance-industrie groeit, de macht verschuift
Het IMS Business Report 2024 bevestigt: de wereldwijde dance-industrie groeide ook in 2023 solide, zij het minder spectaculair dan in het postpandemische topjaar 2022. Festivals en clubs genereren bijna de helft van alle inkomsten. Streaming wordt ondertussen een passieve, radio-achtige luisterervaring waar de mainstream domineert. Sociale platforms hebben een lock-in gecreëerd waar fandom zich nestelt en floreert.
De groeicijfers verhullen bovendien een verschuiving binnen de industrie. Wie alleen naar streaming kijkt, mist waar het geld werkelijk verdiend wordt: op de dansvloer. Festivals en clubs zijn de kurk waar de industrie op drijft. Dat maakt de fysieke ervaring niet minder digitaal: juist daar wordt de fanrelatie opgebouwd die online wordt verzilverd.
Voor artiesten en dj’s is de conclusie onontkoombaar: de streaminginkomsten alleen zijn te beperkt, dus nieuwe verdienmodellen zijn noodzaak. Van fancommunity’s tot merchandise en van livestreams tot samenwerkingen. Wie wil weten hoe je die omslag maakt, begint bij zo ontwikkelen dj’s en festivals een digitale mindset.
Generatieve BI voorspelt in plaats van rapporteert
Te midden van al dat geweld groeit stilletjes een nieuwe discipline: generatieve business intelligence. GBI combineert AI, machine learning en data-analyse en verschuift bedrijfsintelligentie van reactief rapporteren naar proactief voorspellen. Denk aan scenarioplanning, virtuele prototypes en gepersonaliseerde klantervaringen. Van IBM Watson tot toegankelijke alternatieven als Julius AI en ChatGPT: de tools zijn er voor elke portemonnee.
Begin ook hier klein. Neem één terugkerende managementvraag, bijvoorbeeld de verwachte ticketverkoop of de omzet per kanaal. Laat een GBI-tool er scenario’s op los. Vergelijk de uitkomst met je eigen inschatting. Zo bouw je vertrouwen op in de technologie en ontdek je waar de modellen bijsturing nodig hebben.
Voorspellen met data is geen nieuwe belofte. Big data voorspelde in 2016 al verkiezingen. Nieuw is dat de technologie nu voor iedereen toegankelijk is. De uitdagingen blijven dezelfde: datakwaliteit, ethiek en complexiteit. Wie het fundament legt met vier onmisbare datatools, plukt als eerste de vruchten.
Wat dit betekent voor jouw organisatie
De streamingeconomie leert ons drie dingen. Platforms optimaliseren voor zichzelf, dus bouw je verdienmodel niet op één kanaal. De waarde van je werk bepaal je zelf, mits je de fanrelatie bezit. En voorspellende data-analyse is niet langer voorbehouden aan techreuzen.
Stel jezelf deze vragen. Hoeveel procent van mijn omzet hangt af van beslissingen van een ander? Ken ik de waarde van mijn eigen catalogus, content of community? En gebruik ik data om vooruit te kijken of alleen om terug te blikken? Hoe je vervolgens waarde opbouwt, lees je in hoe je jouw bedrijfswaarde laat groeien.
Niet het platform wint, maar wie het platform slim gebruikt
Spotify wint deze ronde op winst, artiesten winnen aan bewustzijn en de dance-industrie groeit ondanks alles door. De echte winnaars van de streamingeconomie zijn de organisaties die platforms gebruiken zonder ervan afhankelijk te worden. Zij zetten streaming in voor bereik, bouwen relaties op eigen kanalen en sturen op data.
Volgende maand verleg ik de blik naar de sportwereld, waar digitaal vermogen letterlijk de ranglijsten bepaalt. Tot die tijd geldt: gebruik het platform, maar wees er geen product van. Er is werk aan de winkel.
Deze maandupdate is gebaseerd op vier analyses op denisdoeland.com: Hoe Spotify blijft innoveren, Strijd om waarde muziek: artiesten en Spotify in conflict, Wereldwijde dance-industrie blijft groeien en Van data naar strategisch voordeel met Generatieve Business Intelligence.
